ادبیات روستا

محمود جَلدی بلند‌ شو برو خونه عمو رحیم و با خانواده برای فردا افطاری دعوت میکنی که بابام گفته حتما برای افطاری تشریف بیارید خونه کَل‌ضیا و پسردایی مصیب هم برو دعوت کن خدا پیرت کنه خونه خاله و بی‌بی رحیمه هم فراموش نشه.

تابستون بود ماه رمضون وسط گرما، روزا بلند و طاقت فرسا روزه گرفتن مشکل بود در روستای ما با وجود کشتزارها و باغات نسیم ملایمی در جریان بود شبها روی پشت بوم می‌خوابیدن.

مادر با کمک خواهر و خاله مشغول آماده کردن افطاری بودند تا افطار ساعتی پیش نمانده بود سفره را قبل از آمدن میهمانها پهن کردیم و اسباب افطار را چیدیم فقط ریختن آب جوش و چای بود که با آمدن روزه داران باید صبر کرد افطار کردن کنار خانواده و بزرگان فامیل چه لذتی داره بعد از افطاری از عمو رحیم که خدا برای فامیل نگه‌اش داره از برکات ماه مبارک سوال کردیم عمو باهمان لحن شیرین و مهربانش گفت ماه رمضان یک ضیافت الهی است همه به این ضیافت دعوت هستند تمام مردمی که در دنیا زندگی میکنند و از خوان بی‌کران خداوند بهره‌مند میشوند روزه بر آنها واجب است پیغمبر ما پیغمبر همه و قرآن با تمام عظمتش قرآن همه انسانها است در ادیان گذشته هم به طریقی روزه گرفتن واجب بود سفره ماه رمضان از کران تا کران پهنه و همه را به خود می‌خونه.

از عمو از خواص روزه‌ گرفتن پرسیدیم روزه یک تصفیه‌خانه دقیق است که در طول سی روز فضولات بدن و اجرام آن را پاک می کنه و می‌سوزنه معنی رمضان سوختن است و بدن و تمام اعضای آن از نو متولد میشه روزه تنفس را فرحبخش میکنه اخلاط بدن را ازبین میبره فکر را باز قلب را نورانی میکنه رمضان رسولی از جانب خدا به بندگانش می‌باشه که تقوا و پاکی و چگونه زیستن و جهاد با نفس سرکش را می‌آموزه رمضان سرزمینی پاک و دور از هر آلودگی است طی طریق در این وادی نور چه لذتی داره

البته کسانی که توانایی روزه گرفتن را ندارند یا عذری دارند روزه به آنها واجب نیست ولی باید قضایش را بگیرند در این ماه سفره‌ای جمع و سفره‌ای پهن میشه.

عمو‌گفت کَل‌ضیا چرا ساکتی چی بگم پسرخاله استفاده‌ میکنیم کل‌ضیا گفت روزه یک جاده طول و درازی است تا گرسنگی و تشنگی را مشق کنیم بندگی راطاب بیاریم غیرت‌مند بشیم مشفق حال دیگران باشیم صبر را تجربه کنیم یازده ماه سر سفره‌های چرب و چیلی نشستیم خوردیم و آشامیدم حالا خدا از بندش خواسته چا‌روز روزه بگیره به خاطر خودش برای سلامتیش نباید عذر و بهانه بیاریم از زیرش در ریم سر خدا که کلاه نمی‌ره سر خودمون کلاه گشاد می‌زاریم خدا به عبادت من نوعی چه احتیاج داره انقدر هستن که خدا رو بندگی کنند ما تو اونها غبار هم نیستیم دستور دین ماست جزو فروع دینه همانطور که دین اصول داره فروع هم‌ داره که یکی از شاخه‌هاش روزه‌ست خدا می‌خاد مؤمنین روزه بگیرند سالم باشند چه از نظر جسمی و روحی تا بتوانند در برابر ناملایات و دشمنان دین سر خم نکنند و رنجور نباشند قوی باشند تا بتواننداز ناموس خود دفاع کنند یا زمانی که آذوقه کم بود یا قحطی آمد یا جنگی شد توان ایستادگی رو داشته باشند روزه خوری عیان یه دهن کجی به خدا و نعمتهاشه گناه محض سرکشی از دستور خدا و پیغمبرِ

البته پسرخاله درس پس میدیم زنده باشی بعد عمو رحیم ادامه داد روزه مثل یک سپر محافظ برای بدن محسوب میشه شبهای احیا سه شب زنده داری که در اوج ماه خودمونو تودریای نور غرق کنیم بمیریم باز زنده بشیم خدا دست مارو بگیره ماه اومده مارو زنده کنه به ما هویت بده شناسنامه ما مسلمونها ماه رمضونه شبهای احیا همون‌ شبهای قدر که سرنوشت ها تقدیر میشه ما گدای شبهای قدریم شبهایی که مقدرات سال مارو نزد حضرت صاحب‌الزمان(عج) میبرند تا آقا امضا کنه اونهایی هم که روزه نمی‌گیرند سرنوشت یک‌ سالشون نوشته میشه اگه روزه بگیرند خوش به حالشونه.

عمو گفت روزه زکات بدنه ما در ماه رمضون یاد میگیریم به دور وَر خودمون نگاه کنیم به فکر گرسنها و تشنه‌ها باشیم از کویر وجود خارج بشیم تا به آبادی همیشه سر سبز رمضان وارد شیم.

بابام ادامه داد این ماه قرآن به پیامبر نازل شده روزه داران در این ماه مقیدند قرآن را حداقل یک بار دوره کنند و در محفل های قرآنی قرائت قرآن رو به دیگران هم یاد بدند.

پسر دایی مصیب گفت درماه رمضون تمام جوارح ما باید روزه باشه عمو ادامه داد تشنگی و گرسنگی این ماه مارو به یاد تشنگی و گرسنگی روز قیامت میندازه شبهای قدر نزدیکه خود را برای قرائت جوشن کبیر آماده کنیم شهادت قرآن ناطق امیر‌المومنین علی(ع) در این ماه واقع شده.

عمو جان اجازه، بگو

برادرزاده ؛ از فرمایشات حضرات این طور استنباط میشه که‌ روزه یک شمشیر برنده در برابر شیطان و امیال نفسانیست و سپری در برابر آتش دوزخ و از تعلقات دنیوی آزاد شدن و نور خدا گرفتن.

احسنت محمود عزیزتر از جان

عمو شعر منبر را برایمان بخوانیدتا فیض ببریم

یا علی بن ابیطالب یا حیدر کرارا

منبر و محراب کشد انتظار

تا که زند بوسه به پای علی

ماه دگر در دل شب نشنود

صوت مناجات و دعای علی

اه که محروم شد امشب دگر

چشم یتیمان ز لقای علی

مانده تهی سفره بیچارگان

منتظرنان و غذای علی

تیغ شهادت سر او را شکافت

کوفه بُوَد کوه منای علی

وای امیر دو سرا کشته شد

خانه غم گشته سرای علی

پیش حسین و حسن و زینبین

خون چکد از فرق همای علی

ناله کن ای دل به عزای علی

گریه کن ای دیده برای علی

اشک در چشمان عمو حلقه زده بود گریه امانمان نمی داد بی بی رحیمه بی تابی میکرد.

نگاه به داستانها و وقایع گذشته و آداب و روسوم در جوامع بشری قصه گویان رابر آن داشته تا قصه سرایی را با آب و تاب که برگرفته از یک فرهنگ اصیل و قوی سرچشمه دارد بازگو نمایند و شنونده را در پرده‌ای از ابهام و بهت‌زدگی فروبرده و سینه به سینه از نیاکان به آیندگان برسانند و یا با شکلک و اداها به صورت سمعی و بصری در زمان حاضر ارائه دهند قصه‌هایی از گذشته که فقر و نداری و ناتوانی و نبودن امکانات را ترسیم میکند و قصه‌گو با بغضی از سالیان در گلو و بی‌صدا در شبهای دراز زمستان بازگو گر آنست.

یکی از این قصه ها بلبل سرگشته است با قصه‌ای غم انگیز که از فقر و انتقام و مهربانی سخن می‌گوید.

قصه‌ها در ادبیات ملل از جایگاه خجسته و ممتازی برخوردار می باشند.

زیر کرسی گرم زمستان در روستایی در کوهستانی با کوه‌های سفید پوشیده از برف مادر‌بزرگ ما قصه‌ای را آغاز میکند که نه با واقعیت و نه با عقل هم‌خوانی دارد فقط رابطه عاطفی را با شقاوت ترسیم می‌نماید. یکی بود یکی نبود خدا بود و هیچ کسی نبود زیر آسمان کبود از سیلی روزگار در ناکجا آبادی از این زمین پر ظلم و بیداد که کوخ نشینان از فقر می‌نالند و زندگی سختی را می‌گذراندند در خانه ای کم آ‌باد و قحطی زده پدر و مادری با دو فرزند پسر و دختر زندگی میکردند پدر از جبر قحطی و نبودن آذوقه چیزی را برای ارتزاق به خانه نمی‌آورد.

بچه‌ها گرسنه‌اند، مرفعین بی‌درد در عیش و عشرت خود مشغول ، پائین دست خود را نمی‌بینند.

پدر میگوید امروز هم برای خوردن چیزی نداریم فرزندان زار و نزار مادر می‌گوید امروز غذا داریم .

مادر فداکار برای رفع گرسنگی اهل خانه یک سینه خود را می برد تا قوتی مهیا سازد فردای دیگری هم به این منوال مادر سینه دیگر خود را می برد و غذایی درست می کند پدر متوجه میشود زن باخود چه کردی .

مدتی می‌گذرد گرسنگی بر اهل خانه غالب میشود پدر تصمیم می گیرد با علاقه شدیدی که به تنها پسرش دارد کمر به قتل پسر بندد تا شکم کارد خورده خود را سیر کند. پسری که از بی غذایی رمقی برایش نمانده و گوشتی در بدن ندارد خواهر متوجه میشود می خواهد مانع شود با تنبیه سخت پدر مواجه میشود دختر گوشت بردار را نمی‌خورد پدر و مادر با ولع خاصی گوشت لاغر پخته پسرشان را خوردند تا استخوانهایش باقی ماند خواهر دلسوز استخونهای برادر را در پارچه ای جمع می کند با آب و گلاب میشوید وزیر درخت نرگس دفن میکند و از ترس در جایی پنهان میشود.

خواهر دلسوز می‌بیند بلبلی روی شاخه درخت نرگس آواز می‌خواند میگوید: خواهر ، برادرِ کشته شده توام منم بلبل سرگشته پدرم مرا کشته مادرم مرا پخته خواهر دلسوزم استخونهای مرا با آب و گلاب شسته زیر درخت نرگس چال کرده من شدم یک بلبل. خواهر می فهمد که این روح برادرش است که به صورت بلبل در آمده و پرواز میکند.

بلبل وارد مغازه بقالی می شود همان آواز را میخواند که منم بلبل سرگشته پدرم مرا کشته مادرم مرا پخته پدرم مرا خورده خواهر دلسوزم استخونهای مرا با آب و گلاب شسته زیر درخت نرگس چال کرده من شدم یک بلبل.

بقال میگوید یک بار دیگر بخوان زیبا میخوانی بلبل میگوید به شرطی که مقداری از آن سوزنها به من بدهی بلبل سوزنها را برمیداره به سراغ پدر و مادر سنگدل می‌آید همان آواز را میخواند پدر و مادر می‌گویند چه بلبل خوش صدایی یک بار دیگر بخوان بلبل میگوید به شرط انکه دهانتونو باز‌کنید. بلبل سوزنها را تو دهان پدر و مادرش میریزد پرواز می کند می‌رود بعد می‌فهمند که آن بلبل روح پسرشون بود که حال دیگر دیر شده سوزنها پدر و مادر پسر را هلاک میکنند.

بلبل پر میکشد به طرف مغازه جواهر فروشی همان آواز را میخواند جواهر فروش میگوید یک بار دیگر بخوان بلبل خوش الحان

بلبل می‌گوید به شرطی که یک جواهر زیبا به من بدهی جواهر را بر میدارد آن را از بالا تو دامن خواهرش می‌اندازد میگوید آنرا بفروشد تا از فقر نجات پیدا کند و از این شهر آلوده برود و از خواهرش خداحافظی میکند و سر به کوه بیابان می گذارد و تا کنون بچه‌های همان بلبل آواز بلبل سرگشته را تو کوه و بیابون می خوانند و دل و هوش شنونده را می‌برند‌. منم بلبل سرگشته پدرم مرا کشته مادرم مرا پخته پدرم مرا خورده خواهر دلسوزم استخونهای مرا با آب و گلاب شسته زیر درخت نرگس چال کرده من شدم یک بلبل.

بلبل تنها پرنده‌ای میباشد با صدای دلنشین فقط در فصل پائیز می خواند با دلی پر غصه که از آوازش پیداست بلبل پائیز را ستم پیشه‌ای میداند که‌ عیش او را غصب کرده صفای گلزارها را برده.

بلبل پرنده منزوی با منقاری باریک است و جثه ای بیضی شکل با پرهای خاکستری که درمیان صخره‌ها و شکاف کوهها لانه گذاری میکند از چند تخمی که‌ میگذارد فقط یک جوجه تبدیل به بلبل میشود نام دیگر بلبل عندلیب است.

در جنگ جهانی دوم ایران پادشاهی بی‌لیاقتی به اسم رضا شاه داشت اجانب آذوقه مردم بیچاره را به یغما میبردند مردم ایران به قحطی و فلاکت افتاده بودند تا جایی که برای رفع جوع گوشت مردگان خود را می خوردند فاجعه‌ای دردناک و غم انگیزی بود و کشور را به ویرانی کشاندند.

اجنویانی که در قرون وسطا در کثافت خود غوطه ور بودند ، ایرانیان آقای تمدن جهان بودند .

قناعت توانگر کند مرد را

خبر کن‌ حریص جهانگرد را

قصه ها خاطره های دوران کودکی است که در شبهای بلند زمستان زیر کرسی داغ از دو لب مهربان مادر بزرگ گوش شنونده را مینواخت نور گرد سوز میان کرسی سقف اطاق نشیمن را با قصه هم خوانی میداد و خصوصا بچه ها با افکار کودکانه چشم به لبهای مادر بزرگ داشتند تا کلمه ای را جا نگذارند.

قصه نخودی از قصه های جذاب بود که هر شنونده ای را مجذوب خود میکرد

جان عزیزانم بگم زن و شوهری بودند اولاد دار نمی شدند روزی زن همسایه به دیدن همسایه می آید شما که بچه ندارید یه چیزی بهتون یاد میدم انجام بده شب که میخوابی چند تا نخود بذار زیر متکات نیت کن بخواب صبح که بیدار بشی صاحب چند تا بچه میشی زن این کار رو کرد صبح دید از زیر متکاش سر وصدا میاد میبینه همه نخودا جون گرفتن بچه شدن به شوهرش می گه ما این همه بچه رو می خام چکار جارو بر میدارند همه نخودا را میکشند یه نخود از همه زرنگ تر بود پشت دیگ خودشو قایم میکنه میاد بیرون ننه جون بابا جون سلام من پسرتونم نخودیم بابا میگه اگه تو راست میگی پسر مایی پادشاه ظالم ده شاهی پول زور از من‌گرفته برو پول منو از شاه بگیر‌ دهشاهی نصف یک قران برابر پنجاه دینار به رنگ زرد مقداری آذوقه همراه نخودی می کنند توی راه نخودی به رودخونه میرسه رودخونه میگه نخودی کجا میری قصر شاه.

پول بابامو از پادشاه ظالم بگیریم رود خونه‌ گفت منو هم‌ با خودت ببر بکارت میام نخودی گفت باشه چه جوری گفت دهنتو باز کن دهنشو باز میکنه رودخونه میره تو دهن نخودی بعد به راهش ادامه میده تو راه به روباه بر خورد میکنه روباه هم میگه‌ منو هم با خودت ببر نخودی به راه خودش ادامه میده تا به یه‌ گرگ برخورد می کنه گرگ هم تودهن نخودی میره تا به قصر شاه میرسه سرباز ها نخودی رو پیش شاه میبرندشاه میگه چی میخوای چرا بی اجازه به قصر اومدی نخودی می گه چند سال پیش شاه به زور یه ده شاهی از بابام گرفت پول آقامو می‌خوام شاه دستور میده این گستاخ رو بندازید تو آتش بسوزه تا به شاه این جوری جسارت نکنه تا نخودی رو می ندازند تو آتش رود خونه میاد بیرون آتش و خاموش میکنه سربازها میان پیش شاه که نخودی سالمه دستور میده نخودی رو بندازند تو لونه مرغا نخودی روباه بیا بیرون دهنشو باز میکنه روباه می پره بیرون روباه هم مرغا رو لت و پار میکنه خبر به شاه می رسه.

ما حریف نخودی نمیشیم شاه دستور میده بندازیدش تو طویله اسبها نخودی داشت زیر پاهای اسبها له میشد گرگ به دادم برس گرگ هم از دهن نخودی میپره بیرون اسبها رو پاره پاره می کنه خبر به شاه میرسه شاه خیلی می ترسه این نخودی چه کارست چقدر زور داره دستور میده ده شاهی باباشو بهش بدند زود از قصر بیرونش کنید انقریب تخت پادشاهی منو هم صاحب میشه ده شاهی باباشو میارن نخودی میگه این ده شاهی بابام نیست من ده شاهی بابامو میشناسم شاه میگه ببریدش خزانه ده شاهی رو پیدا کنه نخودی وقتی وارد خزانه میشه هر چی طلا و جواهر بود میرزه تودهنش بعد یه ده شاهی بر میداره میاد بیرون اینم ده شاهی بابام به سرعت کاخ شاه رو ترک میکنه میره خونه تا بابا شو میبینه میگه منو زود از پا آویزون کن با چوب بزن به پشتم از دهن نخودی هر چی طلا جواهر بود بیرون میریزه.

این همه طلا و جواهر از کجا آوردی نخودی طلاها رو یه مقدار برای خودشون بر میداره بقیشو بین مردم روستاش و دیگر جاها تقسیم میکنه .

بابا و ننه نخودی : عجب پسری زبر و زرنگی! برای نخودی هفت شبانه روز عروسی میگیرن نخودی با دختر خانمی بنام نخودک عروسی میکنه و یه زندگی شاد و خرمی را شروع می کنند .

نخودی داستان ما فردی زیرک و آینده نگر بود این را خوب میدانست که دست خالی به مصاف دشمن نمی توان رفت و شعار دادن مشگلی را حل نخواهد کرد کم سنی و کوچکی قد دلیل نیست طرز تفکر و شجاعت و دور اندیشی است که ملاک می باشد.

او با سیاستی که به خرج داد توانست عواملی را با خود همراه کند و اگر خطری درپیش بود بر آن فائق اید .

او فقر و نداری را در روستای خود لمس کرده بود و بعد از آن همه ماجرا شاه طماع را فریب داد و اموالی را که به زور از فقرا و روستائیان گرفته بود پس بگیرد و ضربه مهلکی به شاه و اعوان و انصار او وارد کند.

ظلم ستیزی حتی به قصه ها هم‌ را ه پیدا کرده تا کودکان وجوانان فریب آدمهای دغل باز و شیاد را نخورند و روی پای خود بایستند و توکل به خدا داشته باشند که او وسیله ساز است.

قصه هایی بودند که راه بهتر زندگی کردن و پیشرفت را یاد می دادند و قدرت تخیل را بالا میبردند و سرانجام آن به اختراعات و اکتشافات ختم میشد و ذهن کنجکاو انسان را به سوی پیشرفت و ترقی سوق می داد و سرامد ادبیات فارسی زبانان‌ بودند .

سعدی می فرماید:

هنرمند در صدر نشیند بی هنر لقمه چیند.

تهران یک میدان مشهور داشت بنام ۲۴ اسفند، میدون مجسمه هم میگفتند بالای برج تندیس شاه که سوار اسب بود خود نمایی میکرد در ضلع شمالی میدان ایستگاه فرحزاد بود اتوبوسهای بنز مردم را تا فرحزاد با یک بلیط دو ریالی می بردند .

از بیابان های حوالی میدان آزادی فعلی در سالهای دور زائرین امامزاده داوود از آنجا با گاری و درشکه به فرحزاد و عده ای برای تفریح و تعداد زیادی برای زیارت به امامزاده داود(ع) مشرف می شدند.

فرحزاد میدان خر و قاطر و مادیون داشت مخصوص حمل و نقل زوار امامزاده داود. برای سفری طولانی در یک جاده سنگلاخ و خاکی و دشوار که با راهنمایی چاربدارن تا امامزاده می رفتند.

تابستان خیل مسافرین در این جاده پر پیچ و خم زنجیر وار در حرکت بود پیاده و سواره چاربدارها برای اینکه زودتر به مقصد برسند چارپایان را قطار و افسارشان را به دست می گرفتند تا زوار آسیب نبیند.

ازدحام به حدی بود که قاطرها به هم‌ تنه می زدند.

چاربدار ها در روز دو تا سه بار زائرین را جابجا میکردند .

از فرحزاد تا امامزاده ۴ فرسنگ راه بود پیشتر از نصف روز .

پیاده رو از سوارها پیشتر بودند زوار نذوراتی از قبیل گوسفند و بز و شتر و فرش و قالیچه و ظروف مسی و سماور ذغالی و نفتی همراه خود می آورد برای هدیه و نذر برای امامزاده و بار چارپا می کردند.

گوسفند و بز را داخل خورجین قاطر می گذاشتند که و زن کم نکنند مسافتی که از فرحزاد دور می شدیم و از کوچه‌ باغها که می گذشتیم وارد جاده خاکی آهکی می شدیم و در بستر بزرگ رود خانه خشک و بی آب و علفی طی طریق میکردیم که در کنارش کوه معدن سنگ سبز بود و به سنگ متقال شهرت داشت زوار از کنار سنگهای بزرگ و قلتان آن می گذشت با طبع ظریفی که داشتند.

به آن سنگ مثقال می گفت انگار از کویر عبور می کردند آن منطقه رودخانه با بستر وسیعی بود که آب بندی داشت و کشتزارهای پایین دست از آب آن بهره مند میشدند بعداز چند کیلومتری به آب زندگانی می رسیدم پیرمرد سقا با چهره نورانی و ریش سفید بلند با لیوان های شیشه ای بزرگ آب را به لب تشنه و خشکیده و بی رمق زائر میرساند انگار خضریانند که به آب حیات دست یافته اند.

کمی استراحت و آبی به صورت زدن نان و ماستی خوردن جایتان خالی ماست نگو کره بسیار دلچسب.

زائرینی هم بودند که نذر داشتند از اول جاده خاکی را با پای برهنه حر گونه مسیر جاده را تا امامزاده طی کنند.

************

در بیابان گر به شوق کعبه خواهی زد قدم

سرزنشها گر کند خار مغیلان غم مخور

************

بوی خوش نان داغ با هوای بکر کوهستان در هم آمیخته میشد و رسیدن به باغهای یونجه زار را نوید میداد در این ناحیه زوار بار میانداخت و ساعتی استراحت میکرد. یونجه زار بارانداز باصفایی بود عین یک بهشت کوچک و ادامه راه تند و سر بالایی بود. چشمه هایی هم در مسیر بود که به داد زوار تشنه می رسید درختان توت هم سر راه بود تل خاک عظیم و رملی رسی که به آن کُتَل خاکی گفته میشد که زوار به دشواری خود را به بالای آن میرساند حتی چارپایان هم به سختی از آن عبور می کردند به سر کتل که می رسیدند چند سنگ‌ را روی هم می گذاشتند به آن خانه آخرت می گفتند خدا را شکر می گفتند که از این کتل جان سالم بدر بردند .

انگار این را ه از بار گناهان میکاهید تا مسافر را سبک‌ بال به خانه دوست برساند و پاکی را تجربه کنند.

************

با چنین راه دشوار خراب

می شتابیم سوی تو با صد شتاب

حاجتی داریم همه بنما روا

درد بی درمان ما را کن دوا

************

همانطور که لباس خود را نو میکنیم زیارت روح و جسم را نو و با طراوت میکند طرز تفکر را تغییر داده دیدگاه را وسیعتر و برخورد با دیگران را زیباتر میکند ارق مذهبی را بالا میبرد و حاجت در مانده را برآورده می کند و مریض را شفا داده و در برابر آن عظمت خود را حقیر و ناچیز یافتن که ما قطره ای در اقیانوس بیکران اهلبیت و آل اوییم.

و امامزاده داود(ع) زائر از همه ایران و جهان دارد و پوششی برای درماندگان و واماندگانست و ملائک بر گرد حرمش در طواف میباشند.

و کربلایی است در دل کوهستان البرز حتی غیر مسلمانان به حرم پاکش التفات دارند و شفا یافته و حاجت روا شده اند.

زائر در اوج بلندای کوهستان خود را به ذات لا یزال خداوند نزدیک و نزدیکتر میبیند در این راه دشوار و هموار سوده شده و این افتخار او را بس که نمازش را کامل می خواند و در جوار مقدس مضجع حضرت داود(ع )پیشتر به خدا نزذیک میشود تا داودی گردد.

زیارتگاهی بین المللی است و از جایگاه ویژه ای دربین دوستدارانش برخوردار است با نذر ظروف مسی ، مس خود را با طلای وجود مقدس امامزاده در هم میامیختند تا خالص و بیغش گردند و زنگار از خود بزدایند.

بعد از کتل راه هموار می شد شوق زوار برای دیدار افزونتر.

تا به چشمه ای سر سبز می رسیدیم سقای آفتاب سوخته ای آب خنگ را بر کام تشنه و جان خسته مسافر می ریخت و چارپایان هم بی نصیب نبودند.

شبهای جمعه جاده نورانی بود چراغ قوه و فانوس و چراغ زنبوری در دست زوار جاده را یک پارچه روشن میکرد انگار ستارگانی بودند که زوار را همراهی می نمودند.

چارپا‌یان از کنار جاده حرکت میکردند خاک کنار جاده نرم و پوش بود به سم قاطر فشار نمی آورد و تردد راحت تر می کرد لب پرتگاه فریاد و جیغ زوار بالا میرفت از ترس سقوط به دره و از چاربدار ها یاری می خواستند.

ازدحام زائرین در نقطه ای از کوهستان نگاه ها را به خود می خواند همهمه ای بود سلام بود و اشک و بی قراری به گنبد نما و تپه سلام رسیده بودیم.

************

گفتم غم تو دارم گفتا غمت سراید

گفتم که ماه من شو گفتا اگر براید

************

سیل زوار شیب تند جاده را با شوق زاید الوصفی طی میکرد تا دل بی قرار خود را قراری دهد و در کوه منای حضرت داود قربانی ها را ذبح می کردند و به خداوند تقرب می جستند و صحن با صفای امامزاده که چشم را می نواخت و خستگی را از جان خسته زائر می برد.

************

بیا سوته دلان گرد هم آئیم

سخن ها وا گریم غم وا نمائیم

ترازو آوریم غمها بسنحیم

هر آنکه سوته تریم و زنین تر آییم

************

و خادمین و بومیانی که همچون پروانه به دور زوار می چرخیدند.

السلام و علیک یا امامزاده داود علیه السلام یا بن رسوالله.

هنوز التماس دعا ها و محتاج دعا های زوار را جاده تاریخی فرحزاد به امامزاده داود(ع) به خاطر دارد.

زیارت قبول جای شما خالی .

چند نفری مهمان داشتیم پذیرا چای و میوه بود بابام کنار عمو رحیم نشست بعد از احوالپرسی و خوش آمد گویی عمو از روزگار گذشته می گفت از مدرسه آن روز ها دانش آموز‌هایی که دیر به مدرسه می‌اومدند یا تکلیف انجام نمی‌دادند به وسیله معلم یا ناظم تنبیه می شدند اگر غیبت و دیر آمدشان موجه بود سر سالم بدر میبردند.

کتابهای درسی از نظر محتوا و مطالب علمی از کشورهای دیگر عقب‌تر بود یقه کت با یک نوار پارچه سفید دوخته می شد که نشان دانش‌آ‌موزی بود خدا نمی‌کرد دانش‌آموزی کار خلافی در مدرسه انجام میداد چوب و فلک در انتظارش بود یه مدت طولانی با دمپایی به مدرسه می‌اومد.

تنبیه بدنی در مدارس عادی بود دوتا ترکه انار و آلبالو همیشه آماده بود که دست بچه های خاطی از تازیانه آن کبود میشد خط کش و خودکار و مداد هم از ابزار تنبیه بود مداد یا خودکارو لای دو انگشت شاگرد می‌گذاشتند فشار میدادند دادش در میامد یا یه لنگ و پا و دستهای بالا گوشه کلاس میایستاد یا میفرستادند دفتر به حسابش رسیدگی شود.

یکی از تنبیه های تنفر انگیز دانش‌آموز را در مستراح حبس می کردند جریمه میکردند تا یک هفته مستراح را می‌شست یا تو انباری تاریک مدرسه می انداختند یا کلاس و حیاط مدرسه رو جارو میزد معلمین دلسوزی هم بودند که با این شیوه تنبیه مخالف بودند.

شاگردی که موی بلند داشت با ماشین دستی جلوی سرشو میزدند تو حیاط مدرسه با خنده بچه ها روبرو میشد کسی حق گذاشتن موی بلند رو نداشت با ماشین نمره چار باید موهاشونو کوتاه می کردند ماشین سلمونی موها را میگرفت صدای شاگرد رو در می‌آورد مو رو از ریشه میکند ناخن‌ها باید کوتاه بود داخل و پشت گوش بچه‌ها را هم نگاه میکردند اگر کثیف بود بعد از تنبیه امر به حمام رفتن می کردند تا حدودی به نظافت دانش‌آموزان اهمیت می دادند چند سال یکبار از طرف بهداشت به مدرسه ها می‌آمدند واکسن میزدند.

گوش کشیدن حرفشو نزن گوش سرخ میشد تا مدتی درد می کرد چِنون توگوش شاگرد کشیده می زدند که برق از چشماش پر میکشید گیج می‌شدند از کتک خوردن زیاد بچه‌هایی بودند که بیهوش می شدند.

از جای دیگه ای خورده بودند طلافیشو سر شاگرد مدرسه در می‌آوردن پس گردنی از کتک های معمول بود بچه‌هایی که دیر به مدرسه می‌آمدند پشت در مدرسه می‌موندند تو مدرسه راشون نمی‌دادند باید یا با پدر یا با مادر بیایند.

کارنامه ها مقوایی بود زنگ مدرسه از یک تیکه آهن مسطح بود که باچکش زنگهای تفریح آنرا به صدا در می‌آوردن پژواک مخصوصی داشت زنگ اخر و که میزدند انگار بچه ها از زندون خلاص شدن انزجار از آموزش و پرورش و خراب اون روزگاران شوم که این تنبیه‌ها از جانب دشمنان ایران به آموزش و پرورش آن موقع دستور داده میشد که راس انها فرقه ضاله بهایی بود.

انگار ساواک تو مدرسه‌ها هم شعبه داشت چند‌تایی بودند آنقدر تنبیه شدند‍

پوست کلفت شده بودن بچه‌هایی که درس نمی‌خوندند روی پیشینوشون می‌نوشتند تنبل تو حیاط مدرسه می‌گردوند تا عبرت دانش‌آموزان بشن.

بچه‌های شلوغ رو با مشت لگد میزدند تعدادی از بچه ها از درس و مشق بری میشدند ترک تحصیل می کردند ابتدای کتابهای درسی عکس شاه وزنش و ولیعهد بود بچه ها براشون شاخ میذاشتند چشماشونو سوراخ می کردند به صورت دلقک در می‌آوردند پاره میکردند اگر لو میرفتند اخراج از مدرسه حتمی بود یا نمره انضباط رو بعد از یک کتک مفصل صفر میدادند فرقی با اخراج نداشت دفتر مدرسه تو هر کلاس یه جاسوس داشت اگر بچه‌ها متوجه میشدند بیرون از مدرسه به حسابش میرسیدن چند هرز گاهی به بچه‌هایی که کیف مدرسه یا لباس مناسب نداشتند مرحمتی می‌دادند هر چند عزت نفسشان زیر سوال میرفت.

پیشتر خانواده ها از وضع زندگی خوبی برخور دار نبودند دانش آموزها تو درس ریاضی ضعیف بودند کسانی که جریمه می شدند از یک درس باید چند بار می نوشتند مخصوصا جدول ضرب برای یک نمره دانش‌آموز رو روفوزه می کردند بچه‌هایی که تو درس پیشرفتی داشتند مورد تشویق قرار می گرفتند بچه های ضعیف و مظلوم مورد‌ اذیت بودند خیلی سخت می گرفتند تو یه کلاس دوسال می موندند بچه‌ها رو خیلی تحقیر می کردند عقده ای بودند به حساب خودشون چشم زهر میگرفتند.

این سختگیرهای تو روحیات دانش‌آموز ها اثر بد و جبران ناپذیری داشت بچه‌های زرنگ گل سرسبد کلاس بودند اشکالات درسی شاگردهای ضعیف رو رفع می کردند من سرتا پاگوش به فرمایشات عمو بودم تا این تاریخ پر رنج را در سینه خود بسپارم.

آری محمود جان این قصه سر دراز داره خدا رو شکر گذار باش قدر این روزها را بدونی صوت قرآن از گل دسته مسجد تا دور دستها گوش را نوازش میداد عمو گفت بلند شیم تا به نماز اول وقت برسیم ثواب داره صف نماز‌گزاران عین یک ارتش منظم که آماده جهاد باشد منسجم و توانا به فرمان خدای مقتدر لایزال و محراب پایگاه حرب با شیطان رجیم .

زنگ انشا آقا معلم روی تخته نوشت برف ،توضیح هم داد، انشایِ سر کلاسی بود

فکر کردم چی بنویسم اگر هم چیزی مینوشتم حق برف ادا نمی‌شد این نعمت بزرگ خدا رو چگونه توصیف می کردم ، بیرون برف می‌اومد.

احسان بیا انشا بخون؛ آقا اجازه ؟شروع کن.

چند خطی رو خوند زیاد جالب نبود یازده گرفت چند نفری که انشا خوندند همه دست و پا شکسته نوشته بودن‌ نمره‌ها از دوازده بالا نمی‌رفت.

آقا معلم گفت محمود بیا پای تخته دفترچه رو باز کردم آقا معلم گفت چرا ساکتی بخون تو فکر به صفر کله گنده پای دفترم بودم دل رو به دریا زدم فقط یه جمله نوشته بودم اونم گوشه دفتر ؛ برف رگ زندگانی است.

آقا تموم شد تمام صفحه‌ کاغذ مثل برف سفید بود کلاس در سکوت عجیبی فرو رفت زنگ تفریح حیاط مدرسه با دونه های زیبا و شکیل برف انشایِ برف رو انشا میکرد.

**********

بابام که آمد خونه دفتر دیکته رو دید امضا کرد یاد قدیما افتاد اون موقع ها وضع زند‌گی خانواده های روستایی خوب نبود دانش‌آموزان وضع مناسبی نداشتند لباسهای اکثرشان مندرس بود حتی برای خرید یک دفترچه به زحمت می‌افتادند با مدادهای مستعمل که به سختی تو دست جا میگرفت می‌نوشتند لای انگشت ها پینه می بست یه دفتر مشق رو چند بار با پاکن پاک می‌کردند مشق بعدی رو می‌نوشتند حتی پول کتاب های درسی که خیلی ناچیز بود نداشتند کلاس سومی‌ها از شاگرد چارمی‌ها کتاب‌های درسی سال قبل رو قرض می گرفتند کلاسها قدیمی و سرد بود کنار تخته سیاه یه پیت حلبی گذاشته بودند و با هیزم کلاس رو تو زمستون گرم می کردند دودش بچه هارو اذیت میکرد تازه دانش‌آموزها به نوبت چوب می‌آوردن و این سختی ها و محرومیت هارو تحمل کردند عده‌ای از دانش‌آموزها بعدها که برای خود کسی شدند برای عمران و آبادانی به روستاها میامدند مدرسه می‌ساختند درمانگاه تاسیس میکردند و کارهای عمرانی و فرهنگی کردند به هر حال سر و سامونی به زادگاه خودشون دادند.

بابام گفت بلند شو نماز دیر میشه به مسجد رفتیم وضو گرفتیم آب وضویی که از دستهای نمازگزاران می‌چکید خط نوری تا خدا بود.

**********

کلاس شلوغ بود آقا معلم دیر کرده مبصر چند تا از بچه‌ها ها رو کشید بیرون نظم کلاس کلا به هم خورده بود پاکن و گچ و تراش و مداد بود که رو هوا چرخ می‌خورد مبصر گفت برپا ، ناظم بود همه خودشونو جمع و جور کردند آقای ناظم با ناراحتی گفت امروز آقای حسینی نمیاد اشک تو چشماش حلقه زد بود شاید هم برای همیشه آقای حسینی آقا معلم دینی ما اسیر مامورای ساواک شده کلاس در سکوت غم انگیزی فرورفت چشمها بارانی شد آقای حسینی از قرآن و نهج‌البلاغه می‌گفت ما را به آینده روشن دعوت میکرد.

آب اگر یک جا راکد بمونه می‌گنده آدمی که حرکت نداشته باشه مردار و محکوم به فناست.

از اسارت دنیا خارج شیم که به آدم روح زندگی و همبستگی میده گرفتار و اسیر تعلقات دنیوی نباشیم تا نمیریم زنده نمیشیم.

در مسلخ عشق جز نکو را نکشند

روبه صفتان زشت خوی را نکشند

گر عاشق صادقی ز کشتن مگریز

مردار بود هر آنکه اورا نکشند

زمانی ما آقای دنیا و ابر قدرت بودیم فرنگی ها تو قرون وسطا بودند بعدا‌ با غارت ثروت و فرهنگ مسلمانها و دیگر کشور‌های ضعیف آقای دنیا شدند ثروتی که ما داریم دیگران ندارند ما کشور امام علی هستیم ما امام رضا رو داریم امام زمان صاحب ما ست دست به خاک بزنیم طلا میشه سرمایه مارو خارجیها میبرند کشور ما از هیچ نعمتی کم نداره خدا دوتا دریا یکی در شمال و دیگری در جنوب کشور و کلی منابع به ما داده باید قدر بدونیم و با چنگ و دندان ازشون محافظت کنیم تا به چنگ اجانب نیفته.

بعدا با خبر شدیم ساواک آقا حسینی رو به شهادت رسوند روحش شاد خیلی از بچه‌ها بعدا متحول شدند و به راه امدند معلم شهید ما آقای حسینی گاهی اوقات این شعر رو هم زمزمه میکرد.

سیصد گل سرخ یک گل نصرانی

مارا زسر بریده می ترسانی

گر ما ز سر بریده می ترسیدم

در محفل عاشقان نمی رقصیدم

**********

گچ پای تخته سیاه کلاس دست ساز بود الک کردش نرم و خوش نویس و روان .

الک نکردش به سختی روی تخته می نوشت سنگ ریزه زیاد داشت وای از آن موقع که شاگردی حواسش به درس نبود با برخورد یکی از این گچهای ضمخت به سرش روبرو میشد پسر حواست پای تخته باشه

با خنده بچه ها مواجه می‌شد گچ تموم شد مبصر رفت گچ بیاره،

گچ نرم بیار؛

گچو تو مدرسه درست میکردند با بچه‌ها تصمیم گرفتیم گچ کلاسو خودمون درست کنیم آقا معلم گفت این گچ مدرسه نیست از کجا بود خیلی رَوون می‌نویسه محمود گفت ساخت بچه های کلاسه آقا معلم با لبخند معنا دار رو تخته سیاه نوشت.

برو قوی شو اگر راحت جهان طلبی

که در نظام طبیعت ضعیف پایمال است

یه سماور برنجی ذغالی روسی بزرگ با یک کوره که چند عدد قوری چینی و تعداد زیادی استکان نعلبکی که رو هم خوابیده بود چند تا میز و صندلی دو سه تا تابلو رو دیوار یه تبرزین و کشکول بالای پیشخون تو قهوه خونه به چشم می خورد.

شاگرد قهوه چی با مهارت خاص خود چند تا استکان چای کمر باریک لب طلایی قند پهلو رو با یک دست رو سینی های کوچک برنجی برای مشتریان میبرد چای خوردن ها فرق میکرد تعدادی با نعلبکی و چند نفری با استکان می خوردند یکی آهسته می خورد یکی فوت میکرد یکی هُرت میکشید

آن یکی به استکان چای خیره شده بود تو یه استکان تفاله چای دور میزد گفت امشب مهمان دارم

دست یکی از مشتریان به استکان خورد چای روی میز ولو شد از اون طرف میز چک چک کنان رو زمین ریخت قند هم خیس شد از هم وا رفت

قلیان کشها قهوه خونه رو از دود اشباح کرده بودند تا سقف دود و بوی تنباکو گرفته بود

در قهوه خونه باز شد مش قلی با خرش اومد تو

آی چکار میکنی اینجا قهوه خونه است نه طویله ؛

خرم فکر کرد اینجا طویله است

های هو مگه خرهم فکر میکنه

آخه بوی کاه و یونجه می‌اومد

چرا توهین میکنی خرتو بردار ببر بیرون شورشو در آورده

وقتی یه استکان چایی خورد و یه پک هم به قیلون زد خودش میره

تا الان کی دیده خر چای بخوره قیلون بکشه

قهوه چی یه صندلی برای خر مش قلی بزار خر پاشو روی پاش انداخت همانطور که چای می‌خورد و قلیون میکشید یه نگاه تند معنا دار به همه کرد حال همه چطوره

چی شد خر مش قلی حرف میزنه !؟

مش قلی چه کار کردی! با شما همنشین شده

صدای عرعر خر بلند شد ،سرگین کرد و جفتک انداخت و رفت.

همه زدند زیر خنده یکی ازمشتریان که چرت میزد چرتش پاره شد.

******

قندونو یه تکون داد تا قندا بالا بیاد قند رویی رو برداشت زد تو استکان چای استکان دسته داشت دسته استکان رو گرفت چای لب سوز بود با عطر و بوی خوش هل داشت استکان و لب کرسی گذاشت دستت درد نکنه خدا بی بی رو حفظ کنه هیچ چایی چای بی بی نمیشه خونه همسایه مهمونی بود دعوت داشتیم اطاق بزرگ بود گوش تا گوش نشسته بودند استکانهای چای با نعلبکی های یکدست جلوی مهمانها تو یه ردیف قرار داشت چند تا قندون هم بود مهمانها منتظر تعارف بودند صدای به هم خوردن استکان و نعلبکی و قورچ قورچ قند یه لحظه قطع نمی‌شد مش کریم چُپقِشو روشن کرد دودش همه رو کلافه کرد بود سفره که پهن شد بوی کباب که آمد سر همه دود کشید .

******

سماور ذغالی جوش آمده بود دوتا قاشق چای خوری چای تو قوری ریخت آب جوش رو بست تو قوری

یه کاسه آب ریخت تو سماور قوری رو گذاشت رو سماور یه کهنه هم‌ روی قوری تا دم بکشه بعداز ناهار یه استکان چای با سماور ذغالی خوب می چسبید.

برای یک سوال مهم با چند تا از جوان‌های روستا رفتیم خونه عمو رحیم پسر عمو در رو باز کرد.

محمود جان بیاید داخل غریبی نکنید.

سلام کردیم مودب و دو زانو نشستیم بعد از احوالپرسی از عمو در رابطه با اعتکاف و فضیلت آن پرسش کردیم عمو با آن لحن دلنشین خود فرمودند اعتکاف نوعی بست نشستن و خلوت کردن و انزواست و در خود فرو رفتن و خویشتن خود را باز یافتن است و رزایل خود را دور ریختن و تزکیه نفس است. عمو در رابطه با ایام البیض هم فرمایش کنید، البته همان ایام اعتکاف است بیض به معنای سفیدی است بیض یک روشنایی قلبی است که روح و روان معتکف را مصفا میکند و آن سه روز اعتکاف در مسجد است واین خاصه در ماه رجب است که از ولادت حضرت علی علیه‌السلام به این معنا از سیزدهم ماه رجب آغاز میگردد و در آخرین ساعات روز پانزدهم پایان می پذیرد شبهای این سه شب به دلیل کامل شدن ماه و آسمان مهتابی به ایام البیض هم مشهور است

که در شبهای پر نور آن هر شبی قسمتی از وجود معتکف با نور هم آغوش می شود و در پایان شب آخر اعتکاف ، معتکف غرق در نور میشود و سیاهی و رزائل و شیطان از او دور می‌شود و نور حق در وجود او جاری می‌گردد انگار تازه از مادر زاده شده.

البته در ماه شعبان و رمضان هم این اعتکاف صورت می گیرد به خاطر میلاد حضرت امیر المومنین علی علیه‌السلام مردم با ایمان گرایش بیشتری به اعتکاف در ماه رجب را دارند معتکف در این سه روز نباید خود را به امر دنیا مشغول دارد و از هرچه لهو و لعب است پرهیز نماید حتی آذوقه و افطاری خود را با خود بردارد و وسایل شخصی خود را همراه داشته باشه تا زحمت دیگران نباشد یا معتکفین آشپزی را تعیین نمایند و آذوقه های خود را به او بسپارند ویا در بیرون مسجد شخصی را معین نمایند تا مایحتاج آنها را تهیه نماید تا معتکف با فراغ بال به عبادت خود مشغول باشد وبا خود و خدای خود خلوت نماید

از نعمتهای پر فروغ اعتکاف روزه است البته با دلی پاک معتکف روزه بگیرد تا نور اعتکاف در او جاری شود

رجب نام آب گوار و چشمه خنکی است که در بهشت جریان دارد شاید هم به حوض کوثر بریزد

چشم عمو از اشک پر شده بود یا ساقی کوثر به فریاد ما هم برس عمو رحیم به جوان‌ها گفت بلند شید من هم با شما میام تا مسجد روستا رو برای اعتکاف ماه رجب آماده کنیم

بسم الله الرحمن الرحیم که کشنده شیطان است بر لب جاری کنیم یا علی بگویید حرکت کنید

مسجد رو با آب و گلاب شستشو دادیم و غبارروبی کردیم اعتکاف عالمی داشت یکی در حال قرائت قرآن بود یکی نماز شب میخوند یکی با سوز دل دعا میکرد دو نفری بحث مذهبی داشتند یکی از جوان‌ها با صوت دلنشین قرآن میخواند چند نفری قرائت نماز خود رو پیش عمو درست میکردند شب جمعه بود بعداز افطار با اذان ملکوتی یکی از حاضرین نماز مغرب و عشارو با جماعت به عمو اقتدا کردیم با صوت زیبای قاسم به استقبال دعای کمیل رفتیم تا به فراز خدایا به غیر تو ما کسی رو نداریم رسیدیم صدای گریه جوان‌ها بلند شد عمو به شدت گریه میکرد سه روز خود را از تعلقات آراد کردن از هم چیز بریدن

حالا که مارو به داخل راهمان دادند وارد خانه خدا شدیم آیا جای اشک و گریه و توبه نیست آیا به خود بازگشت کردن نیست خود رو پیدا کردن نیست باید شکر گذار واقعی بود سعی کنید از اعتکاف که خارج شدید رفتار و کردارتون خدایی باشه.

به طواف کعبه رفتم به حرم رهم ندادند

که برون در چه کردی که درون خانه آیی

عمو گفت: محمود سوالی داشتید

بله، فرمودید رزائل ،کمی ما را در این رابطه روشن کنید فرزندان من اگر به تنور خانه توجه کنید زمانی که تنور را مادر روشن میکند و آن موقعه که آتش فروکش میکند دیواره تنور آغشته به سیاهی است مادر دستمالی نمدار را با انبر میگیرد و چند بار به دور تنور می‌چرخاند تا دوده زدایی کند و برای پخت نان آماده شود انسان هم لازم است گاهی اوقات خود را دوده زدایی کند حالا چگونه حسادت و خودخواهی و زیاده خواهی و چشم داشت به زندگی ومال دیگران غرور و منیت و جاه طلبی بی‌ جا که از همزات شیطان است را از خود دور کند کینه داشتن به دیگران بی احترامی به پدر و مادر بی بندوباری و بی‌حجابی و حتی حجاب ریایی کم فروشی ربا خوری و کلاه برداری و دزدی حرام و حلال رو زیر پا گذاشتن به دین و آئین خدا بی‌اهمیت بودن قمار کردن و مشروب خوردن و خیلی از موارد دیگر که باعث سیاهی روح و سلطه و شادی شیطان میشه و سرانجامش سقوط به پرتگاه نیستی است را مواظبت کند که به دام شیطان نیفتد.

بعد از نماز ظهر معتکفین قدری استراحت کردن آفتاب از شیشه‌های رنگی مسجد رو صورت جوان‌ها پهن شده بود همه رنگ خدایی گرفته بودند انگار اصحاب کهف بودن که‌ به مسجد پناه آوردند.

و عمو رحیم کنار محراب زیارت آل یاسین رو میخوند زیارت که تموم شد

از عمو پرسیدم از صبح امید بگویید.

جان شیرین فدای او که عالمی در انتظار قدوم مبارکش می‌باشند

او می‌آید و بر کالبد بی رمق جهانیان روح می‌بخشد.
محمود جان آخر معتکف شدیم که او بیاید تا بر جان خسته‌ ما امید بریزد او را در خلوت خود یاد کن.
قلبم سنگینی میکرد گریه امانم نمیداد فریادم بیصدا بود

یا صاحب‌الزمان
مسجد همه نور بود.

خانه عمو رحیم بزرگ بود یه اتاق مهمونی دَرَن‌دشت داشت شبهای چله اکثر فامیل اونجا جمع می شدند دور تا دور اتاق طاقچه و رف و با گچ بری تزئین شده بود

میوه های دست چین پائیزی از گلابی جنگلی و سیب و ازگیل و انار با ترتیب خاصی روی چند تا از طاقچه ها چیده شده بود بقیه از کتاب و وسایل قدیمی بود که به چشم می خورد راستی یه تفنگ شکاری و تبرزین و کشکول رو سینه دیوار اطاق نگاه‌ها رو به خود جلب میکرد سقف اطاق رو هم بگم از تیر های چوبی یک دست کنار هم فضای اتاق رو دل بازتر کرده بود وسط اطاق یه کرسی بزرگ و چند تا پشتی هم با فاصله در کناره‌ها چیده شده بود سه تا فرش دوازده متری کف اطاق رو پر کرده بود

دوتا گنجه دیواری هم در ضلع شمالی اطاق و تنها یک پنجره بزرگ با شیشه های رنگارنگ روشنایی اطاق را چند برابر زیبا و رویایی میکرد

دَرِ ورودی با دستگیره های براق و کنده کاری و شکیل شناسنامه اطاق بود.

اینو نگفتم پیشتر جلسات روستا و تصمیم گیری های مهم در این اطاق گرفته می‌شد برای خودش اطاق فکری بود.

عمو رحیم متین و باوقار و مهربان و خیلی هم باسواد قاری قرآن هم بود تو روستا رو عمو خیلی حساب می کردند مهمانهای شب چله آمده بودند چون همه با هم فامیل بودند مردها یه طرف وزنها طرف دیگه اطاق جا گرفتن خوراکی هایی که با خود آورده بودند روی کرسی دیگه جا نبود عمو رحیم گفت محمود جان قران روی رف رو ببوس و بیار آیاتی از سوره نور را قرائت کرد همه صلوات فرستادند عمو نگاهی به مهمانها کرد و به همه خوش آمد گفت بابام با چندتا از بزرگهای فامیل کنار عمو نشسته بودند مادرم باچندتا از زنهای بزرگ فامیل هم کنار زن عمو بودن

داداش از شب چله بفرمائید زمستون دو تا چله داره چله بزرگه و چله کوچیکه اولین شب ماه زمستون نسبت به شبهای سال کمی طولانی تَرِ

تو ایرانی ها رسمه تا پاسی از شب بیدار می‌مونند و دور هم جمع میشن و بزرگترها از حال و گذشته نقل قول می کنند.

بازار قصه و خاطره هم داغه با خوردن خوراکی های مختلف خودشونو سر گرم می‌کنند و خوردن این خوراکی ها از نظر روحی و جسمی در طول سال اثر گذار هستند شب چله یه صله رحم بزرگه که به این بهانه چند ساعتی قوم خویشها و نزدیکان باهمند و دیگه اینکه این شب از فرهنگهای ناب ایرانی و از اعیاد سنتی قبل از عید نوروز دربین خانواده ها جایگاه محکمی را داره شب یلدا هم بهش میگن و در روستاها از محبوبیت خاصی برخورداره

پسرعمو یک مجمعه (سینی بزرگ گنگره دار) از میوه های طاقچه‌ها رو دور گرفت من یه گلابی جنگلی برداشتم آنقدر که خوشمزه بود ذره ذره خوردم که دیر تموم بشه

محمود؛ عمو اجازه صله رحم رو پیشتر توضیح بدید

آفرین به برادرزاده مودب و فهیم خودم

صله رحم به این معناست که آدما چون که از یک پدر و مادر اولیه یعنی حضرت آدم و حضرت حوا هستند دوست دارند که باهم آداب معاشرت و رفت و آمد داشته باشند برای هم هدیه ببرند یک جوری به هم محبت کنند هوای همدیگه رو داشته باشند همه به هم وابسته اند آدم نباید گَنِه گَنِه و از خود راضی باشه مثلا تو روستای ما مردم همدیگرو می شناسند حتی سلام کردن و احوالپرسی خودش صله رحم به حساب میاد نباید که حتما باهم قوم و خویش باشند

عمو ادامه داد چله بزرگه چهل روزه و چله کوچیکه بیست روز یک سال شمسی باهمین چله هاست که به بلوغ میرسه و بهار با تمام نعمتهاشو به ما میرسونه چهل تو فرهنگ ما از جایگاه ویژه ای برخورداره آدما تو چهل سالگی به کمال میرسن حضرت موسی چهل روز تو کوه طور بود خدا کتاب تورات رو بهش نازل کرد یا پیغمبر ما تو چهل سالگی به رسالت مبعوث شد.

روکرسی همه چیز بود از توتک عیدی تا توت خشکه و گردو و انجیر و تخمه و کشگل (برگه سیب و زردالو و هلو و قیسی رو کشگل میگن) پرتقال و نخود کشمش سیب و انار و هندونه و خیلی چیزهای دیگه یه چیزی که از همه بیشتر خودشو نشون میداد محبت و مهربونی و همدلی بود

دوتا از بچه‌ها پیداشون نبود همه نگران بودند نکنه رفتن بیرون

خاله گفت من میدونم کجان خواهش میکنم همه یه لحظه سکوت، صِدارو صِدایِ تخمه شکستنو گوش کنید لحاف کرسی رو بالا زدیم ای وروجَکها یه بشقاب آجیل و تموم کرده بودن همه زدن زیر خنده

شب چله رو بچه ها با خنده و شادی به اخر رسوندن پسرخاله و بچه ها کمک کردن اطاق و تمیزکردیم عمو یکی یک اسکناس نو دَه ریالی به عنوان عیدانه به همه مهمونهای شب چله داد مهمونی که تموم شد روی کرسی پاک پاک بود بیخودی نمیگن شب چره یه حبه انار درشت روی کرسی جامونده بود عمو گفت محمود حبه انارو بخور حبه بهشتیه گذاشتم تو دهنم کمی بازی بازی کردم دندونم رفت روش خنکای آب حوض کوثرو تا عمق جانم حس کردم عمو گفت رو پل صراط دست مارو هم بگیر

بابام فتیله چراغ فانوس بالا کشید با مادر و خواهرم که از سرما زیر چادر مادر رفته بود کوچه پر برفو تا خونه لرزیدم دستام یخ زده بود بابام زیر کرسی نشسته بود برف عالمگیر بود کنار بابام رفتم سرمو رو شونش گذاشتم نفس گرم بابا که بهم خورد تازه معنی صله رحم فهمیدم سرم رو شونش بود پلکام رفت رو هم.

جلدِ خاکی شکلِ فارسی کلاس دوم را معلم باز کرد شعر کوتاهی در رسای مادر از ایرج میرزا خیلی ساده و کوتاه و پر نغز بود هوای بیرون کلاس بارونی بود از گوشه باز پنجره نسیم ملایمی داخل کلاس می وزید بوی نم دلنشین باران فضای کلاس را شاد کرده بود حس خنکایی داشت دانش آموزها چشم به دهان معلم داشتند.

بچه ها اون موقع که مادر شما رو باردار بود بعد به دنیا آمدید از شیر مادر می خوردید تا جون گرفتید مادر شما را به کول می بست کار خونه را انجام میداد برای آوردن آب به سر چشمه میرفت و در کارهای کشاورزی و باغداری کمک حال پدر

پخت نان در خانه به عهده مادر

بوی عطر نان داغ مادر تا عرش خدا هم‌ میرفت

پشت مادر عین یک گهواره بود شما صدای قلب مادر را می شنیدید و با تپش قلب او به خواب می رفتید صدای قلب مادر برای شما مثل لالایی بود او شما را به بغل می کشید تا آسیب نبینید‌.

قدرت غذا خوردن نداشتید ذره ذره غذا به دهن شما میذاشت لباستونو‌ کثیف میکردید او شمارو نظافت میکرد حرف زدن و راه رفتن بلد نبودید مادر به شما آموخت مریض می شدید گریه می کردید او به دادتون میرسید. یکی از بچه‌ها بلند شد، آقا اجازه لباس پوشیدن رو هم مادر به ما یاد داد

یکی از بچها دست و صورت شستن حمام رفتنو هم مادر یاد داد حتی جوراب پا کردن رو

یکی از بچها گفت سلام کردن و ادب را هم مادر یاد میداد کفش پا کردن و بند کفش بستنو هم صُبا مدرسه میام مادر تو کیف ما گازی میذاره قاضی هم میگن که زنگ تفریح بخوریم

یکی از بچها لباس خاکی مارو هم مادر می شوره

سمیه؛ آقا اجازه نماز خوندنو مادر یادم داده معلم ادامه داد مادر دلشوره بچشو داره کجا میره با کی رابطه داره خدای نکرده به دام گرگا نیفته بی راهه نره شیطون گولش نزنه او رو با خدا و دین و مذهب و نماز آشنا میکنه ما باید به مادر احترام بذاریم و قدر او رو بدونیم او رو نَرجونیم اگر بهشت می خاین مادر ،مادر خودش بهشته غذایی که مادر درست میکنه می بینید چه بو عطری داره این عطرهای غذا از عطر بهشتی مادر سر چشمه می گیره

قاسم؛ آقا اجازه خدا هیچ وقت نعمت مادر و از ما نگیره بچه ها با صدای بلند گفتند الهی آمین

بچه تا پیر هم بشه پیش مادر هنوز بچه ست بچه دختر پسر نداره اگه یه موقع به جایی رسیدید دکتر ،مهندس یا وزیر یا مدیر یا معلم یا دانشمند یا آیت‌الله یا رییس‌جمهور شدید فکر نکنید کار خودتونه به خودتون مغرور بشید زیر پاتو نو نگاه نکنید مادر و فراموش کنید من معلمو یه جا ببنید رو تونو برگردونید .

بدونید که همش از نفس مسیحای مادرست

فرهنگ یه خانواده و جامعه را مادر می‌سازه مادر بزرگ معلمه دنیاست

زینب؛آقا اجازه مگه حضرت زهرا به پدرش رسیدگی نمی کرد حتی موهاشو شونه میزد به خاطر این همه زحمتها بود که پیامبر به دخترش میگفت ام ابیها یعنی مادر پدر. آفرین

زینب که این موضوع رو یاد اور شدی

ای دل غافل بعضی ها انقدر بی عاطفه و زن ذلیل اند مادرشونو وقتی پیر وناتوان میشه میندازند دور.

محمود بلند شد گفت چی، دور میندازند چرا یعنی می برند خانه سالمندان .

فرقی نمیکنه سال به دوازده ماه هم نگاشون نمی کنند این از نتایج زندگی بد ماشینیه یا میرن خارج دیگه به مادراشون سر نمی زنند بچه هایی هم هستند تا موقعی هم خانواده تشکیل میدن جونشون برای مادرشون در میره خدا رو شکر که‌ شما تو روستا زندگی میکنید و مادرها تو روستاها خیلی احترام دارند و مورد مشورت و گره گشای و مرهم مشکلات خانواده ها هستند بی احترامی به مادر موجب خشم خداست برید خونه پای مادرتونو ببوسید اگر تابه حال به او بی احترامی کردید عذرخواهی خواهی کنید اگر خدا میخواین شما رو ببخشه با گریه و زاری مادر و از خود راضی کنید محمود بیا پای تخته شعر مادر و بخون بچه ها خوب گوش کنید ساکت همهمه نباشه .

محمود؛ آقا اجازه

شروع کن درست بخونی

گویند مرا چو زاد مادر

پستان به دهن گرفتن آموخت

شبها بر گاهواره من

بیدار نشست و خفتن آموخت

لبخند نهاد بر لب من

بر غنچه گل شکفتن اموخت

دستم بگرفت و پا به پا برد

تا شیوه راه رفتن آموخت

یک حرف و دو حرف بر زبانم

الفاظ نهاد و گفتن آموخت

پس هستی من ز هستی اوست

تا هستم و هست دارمش دوست

********

گازی: لقمه نانی با مقداری پنیر و گردو که همراه دانش‌آموز می کردند ساندویچ این روزگارروزگار