تعزیه
تعزیه از مراسماتی است که در غالب یک برنامه مذهبی و عزاداری مجسم و نگاه عمیق به واقعه عاشورا در رسای شهادت سالار شهیدان و مناقب و مصائب اهل البیت آل رسول الله در میادین ومحله های روستاها برگزار میشدرو با استقبال زیادی رو برو بود ممانعت وسختگیری از برپایی تعزیه در شهرها تعزیه خوانها را به روستاها کشاند.
و تعزیه ریشه تاریخی در عاشورا دارد آن زمان دلخراش که اهل بیت خود را از ناقه ها به زیر انداختند و هر بانویی قبر شهیدی را در بغل گرفت و زینب کبری تربت پاک برادر در بغل گرفت و سخت گریست انبیا و اتقیا و اولیا و اوصیا از زمان هبوت آدم بر مصائب آل رسول گریستند و از سرزمین کربلا عبور کردند.
تعزیه خوانها با نسخ معتبر مقتل که به صورت اشعار موذون و بامعنای خاص و کوتاه با واژه های دینی و مذهبی در آمیخته و شور و شعف خاصی را به همراه دارد به ذکر مصائب اهل بیت می پر داختند.
تعزیه گردان سکاندار این مراسم اصیل مذهبی است آدم با تجربه و در کار خود آبدیده بود نسخه اصل و بدل را میدانستاو خوب آگاه بود تعزیه خوانها را برای نقش خود چگونه آماده سازد و چه اندازه تمرین داشته باشند.
به هر تعزیه یک مجلس گفته می شد تعزیه خوانها اسباب مخصوص تعزیه را به مناسبت خواندن تعزیه مورد نظر آماده میکردند.
کلاه خود با پر های رنگی شتر مرغ ابهت خاصی را به تعزیه خوان می داد کلاه خود ها سبز و سرخ بودند.
زره ، سپر که از لاک لاکپشت بود شمشیر خنجر ، نیزه ، چکمه ، شلاق ، اسب لباسهای سبز وسفید وسرخ.طبل وشیپور. از اسباب تعزیه خوانی بود.
طبال وشیپور زن درفواصل اجرا در نواختن حد اعتدال را رعایت کرده درهنگام جنگ شیپور و طبل را محکم می نواختند.
قبل از بر پایی تعزیه برای اطلاع مردم شیپور وطبل می نواختند.
تعزیه خوانها کنار هم می ایستادند تا شروع تعزیه نوحه سرایی می کردند.
تعزیه خوانی درامام زاده ها بر اثر تردد زوار از اعتبار و رونق پیشتری برخوردار بود و در اذهان ماندگار تر.
نسخه های تعزیه گویای آن بود که واقعه عاشورا فقط در غالب سینه زنی و عزاداری در محرم ختم نمی شد و با اجرای تعزیه در طول محرم امتداد داشت.
تعزیه مصائب اهل بیت وشها دت امام حسین و یارانش را در معرض چشم بیننده مجسم میکرد و روح جسم او را به واقعه عاشورا نزدیکتر کرده و آن همه مصیبت را به عینه مشاهده می نمود.
حتی فرد تعزیه خوان که مخالف میخواند در حین اجرا گریه میکرد آنقدر فرهنگ تعزیه خوانی رونق داشت مجالس تعزیه به خانه ها هم راه پیدا کرده و در حیاط های بزرگ روستا درشب بر گزار می شد و خیل مشتاقان را به خود فرا می خواند.
دو گروه در تعزیه ایفای نقش داشتند:
موافق خوانها بالباس سبز و سفید که از اولیا بودند مخالف خوانها با لباس قرمز و سرخ که از اشقیا بودند تعزیه ها صورتهای مختلف داشت از تعزیه امام حسین بگیر حضرت قمر بنی هاشم ،حر بن یزید ریاحی ، فتاح ،مرد فرنگی ،مسلم ،ظعفر جنی ،مختار ،امام زاده داود(ع) ،خولی و حرمله ،ضامن آهو ،جوانمرد قصاب ،ابن ملجم مرادی ،مامون و هارون الرشید ،اسرای شام ،حضرت رقیه ،حضرت زینب .
با جرات میتوان گفت تعزیه نقش بسیار مهمی را در زنده نگاه داشتن عاشورا بلکه دین مبین اسلام داشت و دارد.
پرچم از ارکان برپایی تعزیه بود، پرچم موافق خوانها که به آن علم هم گفته میشد سبز و خاکستری بود و مخالف خوانها پرچمهای سرخ و زرد همراه داشتند.
تعزیه خوانها با لباس سیاه بلند و نقاب حتی در نقش بانوان کربلا میدان تعزیه را گرم میکردند و با صدای حزین اشک را در چشمهای بینندگان به ارمغان میآورند .
خیلی ها در این مراسمات حاجت روا می شدند اشقیا در غالب شمر و ابن سعد با صدای خشن و دلخراش دل کودکان اهل بیت را آزرده می کردند و با لعنت مردم رو برو می شدند.
تعزیه دو طفلان مسلم غوغا میکرد و بیشتر و بیشتر دل هر بینده را می سوزاند و گریه مردم را به عرش میرساند تعزیه هولناکی بود زن و مرد پریشان می شدند.
خیلی ها در هنگام تعزیه از حال می رفتند.
ای ماه بنی هاشم خورشید لقا عباس
ای نور بصر زینب شمع شهدا عباس
موافق خوانها از صدای زیبا و خوشی برخوردار بودند و در شمایل امام حسین و حضرت عباس و علی اکبر و قاسم زیبایی تعزیه را دو چندان میکردند.
کودکانی هم بودن که در شمایل فرزندان امام ایفای نقش داشتند با صدای خوش و دل نشین و آن معصومیت خاص خود دل را میروبودند.
اکنون هم هنگام غروب افتاب در انتهای افق شراره های خون از کربلا نمایان است و روستا هم جایگاهی در افق بیدار دارد.
امام زمان در زیارت ناحیه مقدسه خطاب به جد بزگوارش اباعبدالله حسین (ع) می فرمایند:
سلام بر آن نازنین بدن که روستائیان به خاکش سپردند.
ادبیات روستا